Αυτά τα φουσκωτά γλυκάκια που ακροβατούν μεταξύ λουκουμά και τηγανιτής ζύμης ψωμιού τα λάτρεψα από τα μικράτα μου. Χρόνια θυμάμαι εκείνο τον ζαχαρένιο «λουκουμά» που μου αγόραζε η γιαγιά Μαρία, που καθώς τον δάγκωνα κατηφορίζοντας στην πόλη των λεόντων πασπάλιζε τα μέσα και τα έξω μου με μια ευεργετική γλύκα. Αυτή η λουκουμόσκονη χρόνια τώρα νομίζω με ακολουθεί.Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που πάντα όταν ανακαλύπτω μαγαζάκια με ντόνατς μπορείς εύκολα να διακρίνεις στα μάτια μου εκείνες τις τυχαίες νότες παιδικής ευθυμίας.
Κείμενο: Μυρσίνη Λαμπράκη
Φωτογραφίες: Σπύρος Κανατάς
Αυτές οι φουσκωτές μπάλες ζύμης κατέκτησαν πολύ νωρίς - νωρίς την καρδιά των Αμερικάνων και αυτός είναι και ο λόγος που πρωταγωνίστησαν σε δεκάδες ταινίες! Στα χέρια δεκάδων πρωταγωνιστών, το απόλυτο γλυκό σνακ του δρόμου κατάφερε σιγά σιγά να γίνει πραγματική λατρεία και στην Ευρώπη . Παρόλα αυτά η πρώτη έντυπη συνταγή για ντόνατς κυκλοφόρησε στην Αγγλία και περιλαμβάνεται σε βιβλίο μαγειρικής του 1803 το οποίο κατέτασσε τα ντόνατς στις αμερικάνικες συνταγές.
Μια άλλη θεωρία που είδε το φως της δημοσιότητας το 2013 είναι ότι η συνταγή των ντόνατς βρέθηκε σε ένα οδηγό μαγειρικής που γράφτηκε το 1800 από την γυναίκα του Βαρόνου Τόμας Ντιμσντέιλ.
Τα ντόνατς αρχικά λέγονταν olykeoks ή oily cakes, και ήταν γλυκές μπάλες ζύμης τηγανισμένες σε πλούσιο λιωμένο χοιρινό λίπος.

Ωστόσο ο Γουίλιαμ Ρόζενμπεργκ, γιος εβραίων μεταναστών, που πουλούσε διάφορα σνακ μέσα από το μεταχειρισμένο φορτηγό του έξω από εργοστάσια στην Αμερική του 1940, παρατήρησε ότι όταν έβγαζε ντόνατς ανέβαιναν πωλήσεις του καφέ κατά 40%, έτσι το 1948 άνοιξε το πρώτο κατάστημα με ντόνατς στη Μασαχουσέτη προσβλέποντας σε μεγαλύτερο κοινό από τους εργάτες των εργοστασίων της περιοχής. Δυο χρόνια μετά το άνοιγμα του καταστήματός τους, ο Ροζενμπεργκ το μετονόμασε σε «Dunkin Donuts». Μέχρι το 1963 τα «Dunkin Donuts» μετρούσαν 100 καταστήματα.
Υπάρχουν πολλές ιστορίες για το πώς δημιουργήθηκαν οι τρύπες στο κέντρο των ντόνατς. Το 1847, η Ελίζαμπεθ Γκρέγκορι ήταν μια πολύ γνωστή παρασκευάστρια ντόνατς με μια ιδέα μοσχοκάρυδου και γέμιση από φουντούκια. Ο γιός της Χάνσον Κρόκετ Γκρέγκορι, ήταν αυτός που ανακάλυψε την τρύπα στα ντόνατς. Επειδή δεν του άρεσε η λιπαρή υφή και το σχετικά άψητο κέντρο των ντόνατς αφαίρεσε το κέντρο του και έφαγε το υπόλοιπο.
Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι κατά την διάρκεια μιας καταιγίδας το 1847 ο καπετάνιος αναγκάστηκε να καρφώσει το στρογγυλό ντόνατ στις ακτίνες του τιμονιού. Όταν το δοκίμασε αργότερα διαπίστωσε ότι ήταν πολύ καλύτερο.
Τα πρώτα ντόνατς ήταν γεμιστά με μήλα, δαμάσκηνα ή σταφίδες. Το όνομα doughnut μάλλον αναφέρετε στο καρύδι που έμπαινε στο κέντρο κάθε μπάλας ζύμης για να εξασφαλιστεί το σωστό και ομοιόμορφο ψήσιμό της.
Στην Αμερική γιορτάζεται και η Παγκόσμια ημέρα των ντόνατς την πρώτη Παρασκευή του Ιουνίου.
1. Αν τα ντόνατς του φούρνου σας βγουν πολύ στεγνά μπορείτε να τα βουτήξετε σε ένα σιρόπι αναλογίας νερού-ζάχαρης 1:1, το οποίο όμως έχετε βράσει τουλάχιστον για 10 λεπτά σε δυνατή θερμοκρασία.
2. Τα ντόνατς κανονικά είναι τηγανιτά, για όσους θέλουν κάτι λιγότερο λιπαρό μπορούν να τα ψήσουν. Ουσιαστικά δηλαδή τα ντόνατς φούρνου είναι μία παραλλαγή. Πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στο φούσκωμα μεταξύ των 2 τρόπων. Τα τηγανιτά είναι πολύ πιο μεγάλα και αφράτα σε αντίθεση με τα ψημένα στο φούρνο που είναι λίγο πιο συμπαγή και δεν φουσκώνουν τόσο πολύ.
3. Οι χρόνοι φουσκώματος της ζύμης πρέπει να τηρηθούν αυστηρά γιατί αν την αφήσετε λιγότερο δεν θα φουσκώσει όσο πρέπει ενώ αν την αφήσετε περισσότερο θα σκάσει στο τηγάνισμα.
4. Αν το γλάσο, σας βγει πολύ ρευστό μπορείτε να προσθέσετε ελάχιστη ζάχαρη άχνη. Ρίχνετε λίγη κάθε φορά (περίπου ένα κουταλάκι) μέχρι να αποκτήσει την πυκνότητα που επιθυμείτε.
5. Αν το γλάσο γίνει πολύ σφιχτό ρίξτε λίγες σταγόνες νερό.
6. Επειδή ειδικά αυτός ο τύπος γλάσου στεγνώνει γρήγορα φτιάξτε το αφού τα έχετε ετοιμάσει όλα τα ντόνατς.
7. Για να έχετε ένα παχύ και ωραίο γλάσο βουτήξτε τα ντόνατς στο γλάσο 2-3 φορές. Κάθε φορά πρέπει να τα αφήνετε να στεγνώσουν καλά πριν τα βουτήξετε ξανα ώστε να κολλήσει καλυτέρα στην ζύμη.

8. Πρέπει να αραδιάσετε τα ντόνατς σε μια σχάρα και να τα αφήσετε εκεί μέχρι να σταθεροποιηθεί το γλάσο.
9. Με ένα πιο ρευστό γλάσο μπορείτε να γράψετε πάνω στα ντόνατς διάφορα μηνύματα για τις εκδηλώσεις σας, όπως το όνομα του παιδιού σας για βάπτιση ή γενέθλια, το όνομα του καταστήματός σας για εγκαίνια κτλ.
10. Τηγανίζονται το πολύ σε 1-2 λεπτά γι' αυτό δεν πρέπει να απομακρύνεστε από την κατσαρόλα ή την φριτέζα γιατί αρπάζουν πολύ εύκολα.
11. Αν δεν έχετε ειδικά κουπ πατ, όταν ανοίξετε τη ζύμη σε λεπτό φύλλο με τον πλάστη, για να τα κόψετε σε κύκλους πάρτε ένα μικρό φλιτζανάκι του καφέ, τοποθετήστε το ανάποδα επάνω στη ζύμη και κόψτε γύρω γύρω με μαχαίρι ή με ρόδα κοψίματος. Για την μικρή τρύπα στην μέση, τοποθετήστε στο κέντρο του κάθε δίσκου ζύμης ένα καπάκι από αναψυκτικό ή γάλα και κόψτε ένα μικρό κομματάκι.
12. Στην αγορά κυκλοφορούν ειδικά εργαλεία για το τηγάνισμα των ντόνατς, καθώς και ειδικές θήκες που μπορείτε να τα ψήσετε στον φούρνο.
13. Αν θέλετε να τα γεμίσετε κάντε μία μικρή τρύπα στο ντόνατ, στην πλαϊνή πλευρά με ένα αιχμηρό αντικείμενο, π.χ. ένα μυτερό μαχαίρι ή ένα χοντρό ξύλινο καλαμάκι . Βάλτε την κρέμα, την νουτέλα , την μαρμελάδα ή οποιαδήποτε άλλη γέμιση σε ένα κορνέ ζαχαροπλαστικής με μικρή μύτη 3-4εκ. και γεμίστε τα από την τρυπούλα που έχετε κάνει. Αν δεν έχετε κορνέ ζαχαροπλαστικής μπορείτε να φτιάξετε με μια χοντρή και σταθερή σακούλα ένα αυτοσχέδιο.
14. Αν κατά το τηγάνισμα, τα ντόνατς κάνουν φουσκάλες, τρυπήστε τις με μία καρφίτσα ή με τη μυτούλα ενός μαχαιριού.
15. Η ζύμη πρέπει να είναι μακριά από ρεύματα, κοντά σε καλοριφέρ ή στον φούρνο στους 40 βαθμούς για μια ώρα. Όταν η ζύμη φουσκώσει καλό είναι να την μεταφέρετε σε μία αλευρωμένη επιφάνεια και να την ξαναζυμώσετε για να φύγει ο αέρας.