Ακόμα και εγώ που είμαι γεννημένη στην Κρήτη σε ένα τόπο που οι γεύσεις έχουν μια αφοπλιστική απλότητα και μια βαθιά νοστιμιά έφυγα εκείνο το απόγευμα της Δευτέρας από το καφενείο της Λιαπάκη με την αίσθηση την πληρότητας που αισθάνεται ένας άνθρωπος χορτασμένος.
Χορτασμένος !!!Δηλαδή όχι απλά με γεμάτο στομάχι αλλά με μια μικρή συγκίνηση στο λαιμό και μια απροσδιόριστη αίσθηση που σου δημιουργεί η γλυκύτητα και η ισορροπία ενός απλού άλλα κατά τα άλλα καλομαγειρεμένου φαγητού που θα μπορούσε να το έχει φτιάξει και η γιαγιά σου στο χωριό γιατί σε αγαπάει και στο δείχνει με το δικό της τρόπο .
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Κατεβαίνοντας στην Κρήτη ξέρεις ότι θα φας καλά . Όταν λοιπόν ρώτησα τους παλιούς μου συμμαθητές που είναι αυτό το εστιατόριο μου απάντησαν «δεν είναι εστιατόριο καφέδες φτιάχνει και μαγειρεύει κιόλας ένα δυο φαγητά».
Η επόμενη ερώτηση ήταν πως το λένε ; Της Λιαπάκης μου απάντησαν.
Βρήκα λοιπόν σχετικά εύκολα εκείνον τον καφενέ με τα φαγητά που δεν έχει όνομα . Απέναντι στην εκκλησία το Αγίου Νικολάου στην Αλικαρνασσό και με τα αεροπλάνα να προσγειώνονται και να απογειώνονται πάνω από τα κεφάλια λες και βρισκόμουν σε εμπόλεμη περιοχή.
Κλασικό καφενείο με μεγάλες τέντες , τα λάβαρα της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδα του Ηρόδοτου σε μικρά και μεγάλα μεγέθη, χοντρά φλιτζάνια του καφέ (εκείνα που σου προστατεύουν το χειλάκι από την άμεση επαφή με την κάψα από το καϊμάκι), μπουκάλια από ουίσκι και ρακές ανάμικτα, ευτυχώς ξύλινες αναπαυτικές παραδοσιακές καρέκλες και τραπέζια το ίδιο.
Καθίσαμε έξω δηλαδή στο φαρδύ πεζοδρόμιο μαζί με τους εργάτες, και τους κρητικούς παππούδες που φούμαραν αμέριμνοι και έπιναν τον καφέ τους.
Ένας χαμογελαστός μικρός με την αγουράδα της εφηβείας ήρθε με τον πρώτο δίσκο και σβέλτα άρχισε να αφήνει μικρά πιατάκια στο τραπέζι. Ο εγγονός έμαθα αργότερα .... Εξοικειωμένη από τα παιδικά χρόνια η ματιά μου αναγνώρισε αμέσως τα καλούδια. Ένα πουρές από κουκιά που μέσα του αποτυπώνεται όλη η φρεσκάδα και η γήινη υπόσταση του οσπρίου με δυο τρεις σταγόνες λάδι. Γαλέος τηγανιτός που δεν μύριζε αμμωνία, βλίτα και στίφνος βραστά, ξανά κουκιά αυτή την φορά στιφάδο με μια υποψία από κύμινο να σου γαργαλάει την μύτη και να σου δίνει μικρές «κλωτσιές» στον ουρανίσκο υπενθυμίζοντας σου ότι είναι η ώρα να πιείς την πρώτη ρακή !!

Hμέρες γαστρονομίας μια ανάσα από την Αθήνα

Η γαστρονομική ταυτότητα ενός τόπου, δεν ορίζεται μόνον από αυτό καθ' εαυτό το φαγητό ή την αξία της παραδοσιακής κουζίνας του. Ορίζεται από το είδος της σχέσης των κατοίκων του τόπου με την κατσαρόλα και τον ουρανίσκο τους. Η σχέση αυτή είναι που διαμορφώνει και την γαστρονομική του κουλτούρα. Στα ταξίδια μου στην Τοσκάνη για παράδειγμα, αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η σύνδεση της ξενοδοχειακής φιλοξενίας με την κουζίνα. Είτε μένεις σ' ένα παλάτσο, είτε σ' ένα πανδοχείο, είτε σε μια αγροικία, θα φας το λιγότερο ,εξαιρετικά. Αυτό το είδα σιγά-σιγά να επεκτείνεται , έγινε θεματικές εκδρομές, γευσιγνωσίες, οινικές δοκιμές, αφιερώματα σε παραδοσιακά προϊόντα, μαθήματα μαγειρικής. Συμμετείχα σε hunting τρούφας, είδα πως φτιάχνεται η σοκολάτα, έφαγα τα φρέσκα τυράκια τους, τα σπιτικά ζυμαρικά τους, γνώρισα τη διαδρομή του brunello από το αμπέλι στο τραπέζι μου. Τα έβλεπα όλα αυτά και ζήλευα. Σιγά-σιγά όμως αυτό που στις άλλες χώρες ήταν κομμάτι της γαστρονομικής τους κουλτούρας, έφτασε στην Ελλάδα ως τάση. Το ξενοδοχειακό φαγητό έπαψε να είναι μια τυπική παροχή και μετά από μακρά διαδρομή και αλλεπάλληλα σκαμπανεβάσματα, άρχισε να εξελίσσεται σταδιακά και να γίνεται σε αρκετές περιπτώσεις όχι μόνον ισοδύναμο με τ' αστέρια κάποιων ξεχωριστών ξενοδοχείων αλλά ίσως και καλλίτερο.( Με κίνδυνο βέβαια η τάση να γίνει μόδα και να χάσει την ουσία μένοντας στην «εντύπωση»). Φεστιβάλ γεύσης, «ημέρες γαστρονομίας», αφιερώματα σε τοπικά παραδοσιακά προϊόντα. Γνωστοί σεφ από την Ελλάδα αλλά και προσκεκλημένοι από άλλες χώρες, δημιουργούν, μοιράζονται, πειραματίζονται.

H οικογένεια Δασκαλαντωνάκη, ιδιοκτήτρια της αλυσίδας ξενοδοχείων Grecotel, που η Κρητική της καταγωγή δεν μπορούσε παρά να επηρεάσει καταλυτικά και το φαγητό που προσφέρεται στα τετράστερα και πεντάστερα ξενοδοχεία της σε όλη την Ελλάδα, όχι μόνον το συνέδεσε με την φιλοξενία, αλλά έφτιαξε και την δική της φάρμα στην Κρήτη για να καλύπτει στον βαθμό που είναι εφικτό τις ανάγκες των εστιατορίων της σε κρασί, ρακή, βιολογικό ελαιόλαδο ,μαρμελάδες , λαχανικά. Τα προϊόντα της μάλιστα τα τυποποίησε και έτσι ο πελάτης όχι μόνον τα απολαμβάνει στα Grecotel όλης της Ελλάδας αλλά μπορεί να τα γευτεί και στο σπίτι του.